26 juni 2011, Sacramentsdag, father vd Salm
Zoals u waarschijnlijk wel weet, woon ik in Oosterbeek samen met ruim
20 collega's in St. Jozefhuis. We hebben elk ons eigen appartement maar
waar meer mensen onder één dak samenwonen, is het samen
de maaltijd gebruiken belangrijk. Het zou vreemd aandoen als de een onder
het eten de krant zat te lezen en een ander met zijn bord eten voor de
televisie ging zitten. Dan zeg je: daar klopt iets niet. Samen eten is
meer dan het voedsel naar binnen werken, het is ook praten met elkaar,
luisteren naar elkaar, je verhaal kwijt kunnen bij de ander en samen de
gemeenschap opbouwen. Samen eten is daarom veel meer dan de maag vullen:
in die ontmoeting met elkaar kunnen we ook geestelijk groeien, door met
elkaar van gedachten te wisselen. Ook in het gezin zou het samen eten
een belangrijk moment moeten zijn waar de onderlinge verbondenheid tot
uitdrukking komt tussen de partners, maar ook tussen de ouders en de kinderen
en de kinderen onderling. want juist zo, samen etend en samen pratend,
kan de verbondenheid van het gezin inhoud krijgen en gevoed worden.
Vandaag vieren we Sacramentsdag. De eucharistieviering gaat terug naar
die laatste maaltijd die Jezus had met zijn leerlingen, vlak voor zijn
dood. Nu is het vooral de ontmoeting met Jezus en de ontmoeting met elkaar.
Het gaat om heel het samenzijn waarin we samen bidden en zingen, samen
luisteren naar de Bijbelteksten, en ook samen eten van het brood en het
drinken van de wijn.
In het evangelie spreekt Jezus heel indringend dat we zijn vlees moeten
eten en zijn bloed drinken, want anders hebben we het leven niet in ons.
Het klinkt nogal kannibalistisch en doet heel vreemd aan, maar we moeten
die tekst wel in zijn verband plaatsen. Het is de neerslag van het conflict
in de vroege kerk tussen de mensen met een heidens-christelijke achtergrond
en de joods-christelijke gelovigen: de eerste groep had wortels in het
Griekse milieu en Griekse mysteriecultus waarin de gelovige door een rituele
handeling de god of de godin in zich opnam; aan de andere kant had men
de joods-christelijke gemeenschap voor wie brood en wijn belangrijke gedenktekenen
waren van Gods blijvende zorg en bescherming.
Iedereen begrijpt dat we de tekst in het evangelie van Johannes niet letterlijk
moeten nemen: het benadrukt wel hoe belangrijk het is ons te laten voeden
door Jezus, door heel zijn persoon, door zijn idealen, door zijn woorden,
door zijn voorbeeld. Daarom zegt Paulus in de eerste brief aan de Korintiërs:
'De beker van de zegening geeft ons gemeenschap…' 'Het brood dat
wij breken geeft ons gemeenschap..' Het is geen bloed en geen lichaam
dat wij in ons opnemen maar brood en wijn verbinden ons met Jezus en met
zijn houding tegenover de mensen en de wereld. De eerste lezing gaat nog
een stap verder. De mensen worden opgeroepen de tocht door de woestijn
te gedenken, na hun bevrijding uit Egypte,met alle problemen en ontberingen.
Daar kregen zij manna, brood uit de hemel, elke dag opnieuw. Aldus worden
ze eraan herinnerd dat zij op God moeten vertrouwen. Brood is van levensbelang
maar de mens leeft niet van brood alleen maar van alles wat uit de mond
van de Heer komt, zegt die eerste lezing. Daarom kent elke eucharistieviering
ook een woorddienst, waarin we die Jezus ontmoeten, die Gods liefde onder
ons zichtbaar heeft gemaakt. Met de eerste lezing als achtergrond benadrukt
Jezus dus dat we hem en zijn woorden, en zijn idealen helemaal in ons
op moeten nemen zodat ook wij beseffen dat we de opdracht hebben om zijn
werk voort te zetten en te werken voor vrede, bevrijding en gerechtigheid
voor eenieder. Het brood staat symbool voor onze verbondenheid met elkaar
in Christus. Jezus wil zich helemaal geven en zo dat verbond van Gods
aanwezigheid onder ons vernieuwen.
We kunnen ook voor elkaar brood zijn en levengevend zijn. Dat is broodnodig
in onze tijd waar we zo gemakkelijk langs elkaar heen leven. Gesterkt
door dat geestelijke voedsel van woord en brood, doen wij samen wat Jezus
ons heeft voorgehouden en voorgeleefd: hij geeft ons het teken van het
gebroken brood en de gedeelde beker om de niet aflatende liefde van God
te laten zien voor eenieder. Hopelijk kunnen wij dat ook waar maken in
ons eigen leven, elke dag opnieuw.
Van
der Molenplein 1
6865 HA Doorwerth
doorwerth@olvlourdes.nl